ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ବା ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରା) ହେଉଛି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପର୍ବ। ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀ ସମେତ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାକୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଆବିର୍ଭାବ ଦିବସ ବା ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରାଯାଏ।
ଧାଡ଼ି ପହଣ୍ଡିରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନସିଂହାସନରୁ ବଡ଼ଦେଉଳର ଆନନ୍ଦ ବଜାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସ୍ନାନବେଦୀକୁ ଅଣାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବେଦୀଟି ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ, ଯେଉଁଠାରୁ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସହଜରେ ଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସୁନାକୁଅରୁ ଗାରଦୁଆରୀ ସେବକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଣାଯାଇଥିବା ୧୦୮ କଳସ ସୁବାସିତ ଓ ଅଧିବାସ ଜଳରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥାଏ।
-
ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ: ୩୫ କଳସ
-
ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର: ୩୩ କଳସ
-
ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା: ୨୨ କଳସ
-
ଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ: ୧୮ କଳସ
ସ୍ନାନ ନୀତି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ ଅପରାହ୍ନରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅତି ମନୋହର ଗଜାନନ ବେଶ ବା ହାତୀ ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଏ। ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ, ଗଣପତି ଭଟ୍ଟ ନାମକ ଜଣେ ଗାଣପତ୍ୟ (ଗଣେଶଙ୍କ ଭକ୍ତ) ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଆରାଧ୍ୟ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁ ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନାନ କରିବା ହେତୁ ଏହି ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ଲୀଳା ରହିଛି। ଏହାପରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଅଣସର ପିଣ୍ଡି (ଗୁପ୍ତ କୋଠରୀ)କୁ ନିଆଯାଏ। ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ୧୫ ଦିନ ଧରି ମହାପ୍ରଭୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ଦୂରରେ ରହନ୍ତି, ଯାହାକୁ “ଅଣସର” ବା “ଅନବସର” କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ରାଜବୈଦ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦଶମୂଳ ମୋଦକ ଏବଂ ଫୁଲୁରୀ ତେଲ ଲାଗି କରାଯାଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉପଚାର କରାଯାଏ।
ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଭକ୍ତ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ନାନ କରି ହାତୀବେଶରେ ଦର୍ଶନ ଦେବେ। ଏଥିପାଇଁ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପକୁ ରଙ୍ଗ ଦେଇ ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଇଛି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଲାଗି ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏଥର ମାର୍କେଟ୍ ଛକ ନିକଟରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଯେପରି ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖରାରେ ଆଉଟୁ ପାଉଟୁ ନହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଷାରେ ନ ଭିଜନ୍ତି ସେଥିଲାଗି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ସହ ଛାମୁଡ଼ିଆ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରାଯାଇଛି।
